30Νοέ
2015

Κριτική προσέγγιση και βελτιωτικές προτάσεις για την Ειδική Αγωγή στην Ελλάδα

Παρά τους Νόμους περί Ειδικής Αγωγής και τη Σύμβαση του Ο.Η.Ε. για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρίες, η ποιότητα της εν λόγω εκπαιδευτικής πολιτικης στην Ελλάδα χρήζει περαιτέρω βελτίωσης.

Οι σημαντικές απουσίες που σημειώνονται τόσο σε επίπεδο εκπαιδευτικών όσο και σε υλικοτεχνικό εξοπλισμό, δυσχεραίνουν την ενταξιακή εκπαίδευση. Πιο συγκεκριμένα, παρατηρούνται μεγάλα ελλείμματα στην επαγγελματική εκπαίδευση των άτομων με αναπηρίες. Επιπρόσθετα, τα τμήματα ένταξης δεν επαρκούν προκειμένου να υλοποιηθούν ξεχωριστές παρεμβάσεις για την εκάστοτε μαθησιακή δυσκολία ή αναπηρία των διδασκομένων και τέλος, εκπαιδευτικές πρακτικές όπως η παράλληλη στήριξη ή η συνεργατική διδασκαλία δεν προσφέρονται επαρκώς με αποτέλεσμα η έννοια της Ένταξης να μη βρίσκει την πρέπουσα εφαρμογή στη χώρα μας.

Η προτεινόμενη ανάπτυξη, σε επίπεδο διδασκόντων, προϋποθέτει τη διεκπεραίωση ενός άκρως απαιτητικού έργου. Οι εκπαιδευτικοί επιβάλλεται να προσαρμόζουν καθημερινά τις πρακτικές τους σύμφωνα με τη διαρκώς αναπτυσσόμενη προσωπικότητα των μαθητών. Επί της ουσίας, θα πρέπει να κατορθώσουν να προσπεράσουν το στερεότυπο που πρεσβεύει τη διαίρεση των μαθητών σε αυτούς που χρειάζονται την Ειδική Αγωγή και στους υπόλοιπους, με απώτερο σκοπό την ενσωμάτωση των πρώτων στο σχολικό περιβάλλον.

Απαραίτητη προϋπόθεση για να επικρατήσει η παραπάνω συνθήκη, είναι -πέρα από την εξειδικευμένη επιστήμη και τον κατάλληλο εξοπλισμό- οι ίδιοι οι παιδαγωγοί να αναθεωρήσουν σχετικά με το ρόλο τους μέσα στο σχολείο και να στοχεύσουν στη δημιουργία αυθεντικών σχέσεων με τους μαθητές τους. Επιπλέον, οι διδάσκοντες καλούνται να διαμορφώσουν με τέτοιον τρόπο την αξιολόγηση τους, ώστε να έχει θετικό αντίκτυπο στους μαθητές παρέχοντας τους κίνητρα κατα τη μαθησιακή διαδικασία αλλά και ανατροφοδότηση με εκείνες τις πληροφορίες που θα εξάρουν τα δυνατά τους σημεία για τη βελτίωση της απόδοσης τους.

fairisnt

Αναπόσπαστο κομμάτι της ειδικής αγωγής είναι και τα αναλυτικά προγράμματα σπουδών. Σε σύγκριση με τα κλασσικά αναλυτικά προγράμματα, αυτά τα οποία θέτουν στο κέντρο τους το μαθητή στηριζόμενα στις σχολικές επιδόσεις, χαρακτηρίζονται πληρέστερα και πιο ευέλικτα.

Σύμφωνα με τη σχετική βιβλιογραφία, εκτιμάται πως η υιοθέτηση προγραμμάτων που έχουν εφαρμοστεί με επιτυχία σε χώρες του εξωτερικού, θα επιφέρει θετικές αλλαγές στο εγχώριο εκπαιδευτικό σύστημα.

inpossible

Στα Προγράμματα «Maria Montessori», η προσοχή στρέφεται στην κατάκτηση των νοητικών δεξιοτήτων του παιδιού και στην κοινωνική και συναισθηματική του ανάπτυξη μέσω του παιχνιδιού. Ακόμη, κατά τα «Προγράμματα Επιτάχυνσης» τα αναλυτικά προγράμματα σπουδών δύνανται να διαμορφωθούν κατάλληλα για τις περιπτώσεις των Χαρισματικών παιδιών, ενώ στα «Προγράμματα Εμπλουτισμού» το διδακτικό υλικό προωθεί την εμβάθυνση στο εκάστοτε γνωστικό αντικείμενο. Τελος, το προγραμμα σχολικού εκσυγχρονισμού «Επιτυχία για Όλους» καλύπτει τη βρεφονηπιακή ηλικία μέχρι και τη δεύτερη τάξη του Γυμνασίου, έχοντας στο κέντρο του την πρόληψη και την πρώιμη παρέμβαση. Μελέτες έχουν δείξει πως το συγκεκριμένο πρόγραμμα μειώνει τις πιθανότητες να χρειαστούν οι μαθητές μελλοντικά την Ε.Α.Ε. ή ακόμα και να μείνουν στάσιμοι.

Δείτε εδώ το βίντεο μιας ειδικά διαμορφωμένης αίθουσας για μαθητές με μαθησιακές δυσκολίες

Αθανασία Τάνια Παπανικολάου,
ΜΑ Φιλόλογος Ειδικής Αγωγής με εξειδίκευση στη Ψυχολογία