20Μαρ
2016

Διαταραχή της Άρθρωσης

Προβλήματα άρθρωσης προκύπτουν από διαταραχές στη μορφολογία και στη φυσιολογία των οργάνων άρθρωσης και ακοής. Η διαταραχή της άρθρωσης γίνεται εύκολα αντιληπτή στην ομιλία του παιδιού. Είναι η πιο διαδομένη διαταραχή λόγου κατά την παιδική ηλικία. Σε μια διαταραχή της άρθρωσης το παιδί διαλέγει μεν το σωστό ήχο/φώνημα, αλλά το προφέρει λανθασμένα λόγω της μη σωστής τοποθέτησης των αρθρωτών του ή λόγω ανεπάρκειας/δυσλειτουργίας του μηχανισμού άρθρωσης (Καμπανάρου,2007). Οι διαταραχές της άρθρωσης έχουν σχέση με τους κύριους αρθρωτές (χείλη, δόντια, φατνιακή ακρολοφία, σκληρή υπερώα, γλώσσα κ.α.). Και, επομένως, διαταραχή σε έναν από αυτούς προκαλεί αρθρωτική διαταραχή.

Σύμφωνα με την American Speech-Language– Hearing Association, στην διαταραχή της άρθρωσης αναφερόμαστε σε προβλήματα δημιουργίας ήχων. Οι ήχοι μπορούν να παραμορφωθούν, να διαγραφούν ή να προστεθούν. Η βασική αιτία μιας διαταραχής άρθρωσης εντοπίζεται στις κινητικές διαδικασίες που απαιτούνται για την ακριβή παραγωγή του ήχου. Αυτές οι δυσκολίες μπορεί να είναι είτε λειτουργικές (άθικτος μηχανισμός, χωρίς νευρολογική βλάβη) ή νευρολογικές (μηχανισμός ο οποίος δοκιμάζεται έπειτα από νευρολογική βλάβη). Τα μικρά παιδιά συνήθως κάνουν λάθη στην ομιλία τους, για παράδειγμα ακούγονται να λένε (/νελό/ αντί /νερό/). Οι λέξεις, δηλαδή, δεν αρθρώνονται σωστά, σε σημείο, κάποιες φορές, να γίνεται δυσκατάληπτος ο λόγος του παιδιού. Ένα παιδί λοιπόν, μπορεί να παρουσιάζει μια αρθρωτική διαταραχή εάν αυτά τα λάθη στην ομιλία του συνεχίσουν ενώ θα έπρεπε να έχουν εξαλειφθεί σε προσδοκώμενη ηλικία. Οι αρθρωτικές διαταραχές, συνήθως αποκαθίστανται διδάσκοντας στο παιδί πώς να παράγει φυσικά τον ήχο και εξασκώντας την παραγωγή μέχρι να γίνει φυσική.

Ποιοι φθόγγοι προσβάλλονται πιο συχνά;

Οι φθόγγοι που προσβάλλονται πιο συχνά είναι τα:

  • [l], [r] (πρόκειται για δύσκολους φθόγγους που δεν έχουν σταθερή θέση άρθρωσης, γι’ αυτό και ή λείπουν από πολλές γλώσσες ή προφέρονται διαφορετικά από γλώσσα σε γλώσσα),
  • [θ], [f], [ð], [v] που ανήκουν στα τριβόμενα σύμφωνα τα οποία είναι δύσκολοι φθόγγοι,
  • [s], [z] και τους συνδυασμούς τους [ks], [ps], [st], [ts], [dz].

Αιτιολογία των διαταραχών άρθρωσης

  1. Στη διαδικασία της αναπνοής.
  2.  Σε απώλεια ακοής, το παιδί δεν ακούει ή δεν ακούει αρκετά καλά.
  3.  Σε δυσλειτουργίες ή δυσπλασίες ή απραγίες της στοματικής κοιλότητας, της υπερώας, των χειλιών, της γλώσσας, του φάρυγγα, της ρινικής κοιλότητας.
  4.  Σε παθολογικές καταστάσεις κεντρικής αιτιολογίας που έχουν προσβάλει τα εμπλεκόμενα στην παραγωγή της γλώσσας όργανα.
  5.  Σε κεντρικής αιτιολογίας παθογόνες εστίες που δυσχεραίνουν την ακουστική αντίληψη, αφομοίωση και αναπαραγωγή των φωνητικο-φωνολογικών ερεθισμάτων.

(Δράκος, 1999)

 

Κορδέλλα Μάγδα,
Λογοθεραπεύτρια